Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh là khái niệm không còn lạ lẫm đối với hầu hết giáo viên. Đó là chuyển đổi từ nền giáo dục mang tính hàn lâm, xa rời thực tiễn, sang một nền giáo dục chú trọng đến việc hình thành năng lực hành động, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học. Đó cũng là xu hướng tất yếu của nền giáo dục hiện đại, nâng cao vai trò của người học. Tuy nhiên, chưa nhiều giáo viên hiểu được một cách chính xác về phương pháp học này. Vì vậy, trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ cùng chia sẻ, bàn bạc về cẩm nang dạy học này nhé!

Đặc điểm dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh được hiểu là một quá trình thiết kế, tổ chức và phối hợp một cách hài hòa hoạt động dạy và học. Quá trình này nhằm tập trung vào kết quả đầu ra của người học, nhấn mạnh người học đạt được mức năng lực như thế nào sau khi kết thúc môn.

Hay nói cách khác, đặc điểm quan trọng nhất của cách dạy này đó là xác định, đo lường được năng lực đầu ra của học sinh. Các tiêu chí để xác định bao gồm: mức độ làm chủ kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh trong quá trình học tập. Cụ thể như sau:

Mục tiêu

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh chú trọng vào việc hình thành phẩm chất và năng lực thông qua dạy kiến thức, kỹ năng. Mục tiêu được mô tả một cách chi tiết để đo lường, đánh giá chính xác. Dạy học để thấu hiểu cách làm việc và biết cách giải quyết vấn đề.

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Học nhóm là hình thức dạy học được triển khai phổ biến

Nội dung dạy học

Tuyển chọn nội dung sát với thực tiễn nhằm đạt mục tiêu năng lực đầu ra. Thúc đẩy các kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn đời sống. Nội dung chương trình mang tính mở, khai thác năng lực tiềm tàng của người học. Đồng thời, giúp cả người dạy và người học dễ dàng cập nhật tri thức mới.

Phương pháp tổ chức lớp học

Người dạy đóng vai trò là người tổ chức, cố vấn hỗ trợ người học chiếm lĩnh tri thức. Giáo viên đẩy mạnh tổ chức lớp học dưới dạng các hoạt động, để người học chủ động tìm tòi, khám phá và tiếp nhận tri thức mới. 

Ngoài ra, giáo án phải được thiết kế có sự phân hóa theo trình độ, năng lực của người học. Chú trọng người học bày tỏ ý kiến, quan điểm cá nhân và tham gia phản biện.

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Chú trọng đưa hình ảnh trực quan vào bài học

Không gian dạy học

Không gian lớp học cần có sự linh hoạt, tạo không khí cởi mở, thân thiện. Thay đổi địa điểm học tập thay vì trong phòng, có thể ở ngoài trời, công viên, bảo tàng,… để dễ tổ chức các hoạt động nhóm.

Đánh giá kết quả đầu ra

Tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả công tác dạy học là quan tâm đến sự tiến bộ của người học. Có thể vận dụng kiến thức đã học vào thực hiện, tham gia vào quá trình nâng cao năng lực phản biện. Đây là một phẩm chất vô cùng cần thiết đối với con người mới ở thời kỳ hiện đại.

Sản phẩm giáo dục

Với đặc điểm của quá trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, sản phẩm giáo dục đó là tri thức người học (áp dụng vào thực tiễn), phát huy khả năng tìm tòi, khám phá và ứng dụng, không bị phụ thuộc bởi tài liệu. Ngoài ra, người học có thể phát triển trở thành người năng động, tự tin và có năng lực.

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Bé thông minh hơn, chủ động khai phá tri thức mới

Các biện pháp đổi mới dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh

– Cải tiến các phương pháp dạy học truyền thống, hạn chế tối đa nhược điểm của thuyết trình, đàm thoại, luyện tập. Để đạt được điều này, người giáo viên cần nắm vững yêu cầu và sử dụng các kỹ thuật thành thạo trong việc chuẩn bị và tiến hành bài lên lớp. Đồng thời, kết hợp sử dụng các phương pháp dạy học mới, phát huy nhận thức tích cực của học sinh trong thuyết trình, đàm thoại.

– Kết hợp nhiều phương pháp pháp và hình thức dạy học để nâng cao chất lượng dạy học. Giáo viên có thể cải tiến bài lên lớp theo hướng kết hợp thuyết trình của giáo viên và hình thức làm việc nhóm để giải quyết các nhiệm vụ học tập. Bên cạnh đó, phương thức đóng vai, nghiên cứu trường hợp, dự án cũng nên được xen kẽ trong các buổi học để tăng hứng thú học tập, giúp học sinh có thể thấu hiểu và giải quyết vấn đề đúng đắn.

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Nâng cao chất lượng dạy học, giáo viên đóng vai trò là người cố vấn

– Tổ chức chủ đề học gắn với tình huống thực tiễn cuộc sống và nghề nghiệp, khắc phục tình trạng hàn lâm, xa rời thực tế.

– Tăng cường vận dụng dạy học định hướng hành động trí óc và hoạt động chân tay kết hợp với nhau. 

– Tăng cường sử dụng đa phương tiện dạy học và công nghệ thông tin để hỗ trợ dạy học, tăng tính trực quan và thực hành. 

– Kỹ thuật dạy học phát huy được tính tích cực và sáng tạo của người học như dùng bản đồ tư duy, kỹ thuật khăn trải bàn, động não, tia chớp hay bể cá.

– Tập trung đẩy mạnh phương pháp dạy học đặc thù của từng bộ môn.

– Bồi dưỡng phương pháp học tập tích cực của học sinh thông qua kỹ năng thu thập, xử lý và đánh giá thông tin, tổ chức làm việc, làm việc nhóm.

Kết luận

Trên đây là một số những chia sẻ khái quát về dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Hi vọng qua bài viết, các thầy cô và các bạn đã có một góc nhìn mới về xu hướng dạy học tất yếu này. Đồng thời, vận dụng vào quá trình làm việc để truyền thụ kiến thức, kỹ năng cho học sinh một cách hiệu quả hơn.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây